:format(webp))
Shamonda-like virus bij koeien: symptomen & preventie
Het Shamonda-like virus is een recent vastgesteld virus bij runderen in Europa. Het veroorzaakt acute klachten zoals koorts, diarree en een sterke daling van de melkproductie. Bij drachtige koeien kan het leiden tot abortus of kalveren met afwijkingen. Omdat er nog geen vaccin is, richt preventie zich op knuttenbestrijding en biosecurity.
:format(webp)){kind=icon}
Wat is het Shamonda-like virus?
De verwekker van dit virus behoort tot het geslacht Orthobunyavirus en is verwant aan het Simbu-serotype. Het is recent vastgesteld in landen als Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Nederland.
Dit virus is genetisch verwant aan het Schmallenbergvirus en wordt vermoedelijk overgedragen door knutten (Culicoides-soorten). Dit zijn kleine, stekende muggen. Zodra het knuttenseizoen piekt in de warme en vochtige maanden, neemt de druk van knutten sterk toe. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat het virus direct van koe op koe overgaat. Ook is het niet aangetoont dat het virus gevaarlijk kan zijn voor mensen.
Hoe verspreidt het Shamonda-like virus zich?
Bij het Schmallenberg virus verloopt de verspreiding via insecten. De verspreiding van het Shamonda-like virus wordt nog onderzocht.
Knutten zijn dezelfde insecten die ook andere bekende virale ziektes overbrengen, zoals blauwtong of epizoötische hemorragische ziekte (EHD).
Knutten vermeerderen zich erg snel in stilstaand water, modder en mest. Wanneer een besmette knut een koe prikt, komt het virus in de bloedbaan terecht.
Factoren die het risico op verspreiding verhogen:
- Uitzonderlijke hittegolven
- Vochtige broedplaatsen nabij de weide of stal
- Open, slecht geventileerde stallen tijdens de schemering.
Naast insectenbeten wordt de ziekteverwekker verticaal overgedragen van de drachtige koe op haar foetus.
:format(webp))
Symptomen van het Shamonda-like virus bij koeien
Het verloop van de infectie bestaat uit twee fasen. Acute fase: Bij volwassen dieren ontstaan de klachten tijdens het muggen- en vliegenseizoen. Deze klachten duren meestal 14 tot 21 dagen.
Aangeboren fase: Als een drachtige koe de ziekte krijgt en nog geen afweerstoffen heeft, dringt het virus door tot het zenuwstelsel van het ongeboren kalf. Dit kan leiden tot abortus, doodgeboorte, ernstige misvormingen, vergroeide of stijve pootjes van het kalf.
:format(webp))
- Waterige diarree
- Plotselinge, hoge koorts
- Duidelijke, plotse daling van de melkproductie
- Verminderde eetlust
- Sloomheid en algehele lusteloosheid
Diagnose en bescherming
Bij twijfel over de ziekte is het belangrijk om meteen actie te ondernemen en de ziekteverwekker aan te tonen:
- Bij levende dieren: De dierenarts neemt snel bloed- en serummonsters af. Dit gebeurt het beste zodra de koe koorts krijgt of als de melkproductie plotseling daalt.
- Bij een miskraam: De dierenarts neemt weefselmonsters van het ongeboren kalf (uit de hersenen, de milt of het borstholtevocht).
- Uitsluiten van andere ziektes: Zie je misvormde kalfjes? Dan moet de dierenarts eerst onderzoeken of er geen andere ziektes op het bedrijf rondgaan die dezelfde klachten veroorzaken.
Het is helaas onmogelijk om alle steekinsecten op en rond het bedrijf volledig uit te roeien. Kijk daarom naar maatregelen om de koeien zo goed mogelijk tegen de insecten te beschermen.
4 maatregelen tegen het Shamonda-like virus bij koeien
Er is nog geen vaccin of medicijn beschikbaar tegen dit virus. Blijf extra alert: een golf van miskramen en misvormde kalveren verschijnt vaak pas in de winter, maanden nadat de knutten actief waren. Meld afwijkingen altijd direct bij de dierenarts om andere ernstige ziektes (zoals brucellose) uit te sluiten.:format(webp))
Pak knutten aan bij de bron
Knutten leggen hun eitjes in stilstaand water of modderige gebieden. Verwijder of reinig potentiële broedplekken.:format(webp))
Gebruik insectenbestrijdingsmiddelen
Behandel de dieren of stallen met toegelaten middelen tegen stekende insecten zoals insecticiden of anti-knut sprays om de populatie op het bedrijf te verkleinen.:format(webp))
Zorg voor goede stalventilatie
Een sterke luchtstroom in de stallen voorkomt dat knutten zich kunnen nestelen. Gebruik ventilatoren en installeer fijne gaasnetten op ramen en deuren om de knutten weg te houden van de dieren.:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))
:format(webp))